por Javier Gómez

Pinceladas de Arte e Historia

Xanela prerrománica do pobo de Arxiz (Monterroso)

jueves 03 abril 2008

A xanela de Arxiz é testemuña do proceso repoboador que acontece ó longo do século X en Galicia e que vai seguido dun renacer da vida relixiosa, en moitos casos promovida por iniciativa privada. Vilas e poboados son receptores neste momento de xentes procedentes do Sur e das comarcas cristiás da franxa cantábrica que poñen en funcionamento abundantes propiedades rústicas de extensión variable nas que se erguen numerosos cenobios, ermidas e pequenas igrexas. Todos eles son edificios destinados acumprir unha función litúrxica, deixando a estética e a beleza da construcción nun segundo plano.

Dun destes edificios litúrxicos rurais que estaría ubicado en Arxiz é de onde, probablemente, proceda esta xanela. Foi atopada en 1988 nunha casa deste pobo ó desfacer unha ventá que daba luz á corte das vacas. Mide 61x79x17 cm e está formada por dous arcos en ferradura apoiados nun parteluz central que non amosa ningunha orde de capiteis nin semella ser tampouco unha pilastra. Está decorada cunha moldura, a modo de liña, que bordea os ocos centrais, debuxando na intersección dos dous arcos da ferradura unha sinxela cruz.

Estas xanelas, que poderiamos explicar dentro do estilo Mozárabe que leva parello ás veces a arquitectura asturiana, teñen un eminente carácter popular de obras de canteiro máis que de artista. O exemplar de Arxiz non é único en Galicia. De feito, atópanseoutras pezas similares nesta comunidade. As máis senlleiras son as localizadas en San Xoán de Camba e Reza a Vella (Ourense), ambas depositadas no Museo Arqueolóxico de Ourense, e as dobres xanelas de Atán (Lugo) e Melias, esta última tamén na provincia de Ourense. Todas estas teñen o mesmo estilo e características cá de Arxiz, sen grandes logros técnicos e de fácil montaxe.

Na provincia de Lugo, ademais da de Atán, localízase outra peza elaborada cos mesmos criterios en San Salvador de Soutomerille(Castroverde), se ben, neste caso, posúe catro arcos en vez de dous e pode ser emparentada con modelos hispanovisigodos toledanos onde é frecuente a repetición de varios arcos sobre columniñas.






Enviar un comentario

nombre:
correo electrónico:
url:
Su comentario:

sintaxis html: deshabilitado